Alleen aandacht voor incident als er doden of gewonden zijn

Het instorten van de dakconstructie van het stadion Grolsch Veste in juli 2011 is eerder een trend dan een incident. Ronald Meijer stelt dat, door de verkokering binnen de overheid, constructieve veiligheid er bekaait vanaf komt. In dit artikel breekt hij een lans voor meer veiligheidskundige aandacht: ‘Pak je verantwoordelijkheid op en maak er werk van’.

Lees het hele artikel geschreven door Ronald Meijer, Copla Opleiding-Training-Consultants in pdf voor het blad Safety!

De vraag is of het instorten van de dakconstructie van het stadion een incident of een trend is. Feit is dat er zich meerdere incidenten met constructieve veiligheid hebben voorgedaan. Vorig jaar mei is een deel van een galerij van een flat in leeuwarden ingestort. In 2010 is tijdens het storten van beton een verdiepingvloer van de ‘B-tower’ in Rotterdam ingestort. In 2006 is in Utrecht een trap aan de oude Gracht ingestort waarbij een dode viel en acht personen ernstig gewond raakten. In 2006 is het pas gebouwde complex Bos en lommerplein ontruimd. De ontruiming was noodzakelijk omdat er instortingsgevaar dreigde.

En zo zijn er in het verleden nog wel meer incidenten met constructieve veiligheid gebeurd. De problemen met het complex Bos en lommerplein zijn indertijd onderzocht door een separaat ingestelde onderzoekscommissie. Het opmerkelijke is dat de bevindingen van die commissie in grote lijnen overeenstemmen met de door de onderzoeksraad gevonden achterliggende factoren voor het instorten van de dakconstructie van de Grolsch Veste. Kennelijk is er in zes jaar tijd weinig in de bouwwereld verandert.

De vraag ‘incident of trend?’ is daarmee feitelijk beantwoord.

Amercentrale
Opvallend is dat deze gebeurtenissen nauwelijks in de veiligheidskundige wereld worden behandeld. Het krijgt geen of nauwelijks aandacht en het lijkt de veiligheidskundigen niet te raken. In 2003 is een steiger in de amercentrale ingestort waarbij vijf werknemers overleden en drie ernstig gewond raakten. Dit falen van constructieve veiligheid heeft in de veiligheidskundige wereld wel veel stof doen opwaaien. Er is over gepubliceerd en er zijn diverse vergaderingen aan gewijd. Waarom kreeg dit incident wel veel aandacht van de veiligheidskundigen en geldt dat niet of in veel mindere mate voor de problemen met het Bos en Lommerplein en het instorten van een deel van de galerij van een flat in Leeuwarden?

Het antwoord lijkt voor de hand liggend. Bij de gedeeltelijke instorting van de galerij zijn geen gewonden of doden gevallen. Bovendien was er niemand op de galerij aan het werk. Ditzelfde geldt voor het complex Bos en Lommerplein. De steiger in de Amercentrale werd gebruikt voor het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden. De doden en gewonden waren werknemers. Hier was dus duidelijk sprake van een probleem op het gebied van arbeidsveiligheid. Veiligheidskundigen voelen zich betrokken als het gaat om arbeidsveiligheid, maar niet als het alleen gaat om constructieve veiligheid. Eigenlijk een wonderlijke constatering. Uiteraard speelt ook de overheid een rol. Constructieve veiligheid is geregeld in de Woningwet.

In het Bouwbesluit zijn vele eisen ten aanzien van constructieve veiligheid opgenomen. Deze eisen zijn uitgewerkt in diverse normen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK, voorheen VROM) is verantwoordelijk voor de woningwet. Het toezicht op de naleving van de woningwet wordt uitgevoerd door de gemeentelijke diensten Bouw- en Woningtoezicht. Arbeidsveiligheid is geregeld in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) is verantwoordelijk voor de Arbowet. Het toezicht op de naleving van de wet is in handen van Inspectie SZW.
Er is kortom sprake van verkokering bij de overheid als het gaat om arbeidsveiligheid en constructieve veiligheid.

Lees het hele artikel geschreven door Ronald Meijer in pdf.