Signalering en preventie van beroepsziekten door schadelijke stoffen

Een gebrekkige samenwerking tussen arbeidshygiënist en bedrijfsarts belemmert het implementeren van preventieve maatregelen op het gebied van schadelijke stoffen. Als een bedrijfsarts actief gezondheidsklachten vroeg signaleert is dat een bevorderende factor. Dat zijn enkele uitkomsten van een NCvB-onderzoek in het kader van de overheidscampagne ‘Veilig werken met gevaarlijke stoffen’.

Het doel van het onderzoek, dat werd uitgevoerd in de sectoren bouw, installatiebranche en overig MKB,  was om meer inzicht te krijgen in de signalering en preventie van beroepsgebonden huid- en luchtwegaandoeningen als COPD, astma en contacteczeem. Het onderzoek is afgelopen maand afgerond en de eerste resultaten zijn bekend.

Het eerste deel van het onderzoek was een observationele studie onder bedrijfsartsen. In de periode februari tot november 2019 hebben 14 bedrijfsartsen meegedaan aan het onderzoek. Tijdens deze periode meldden de deelnemers alle gevallen van COPD, astma en contacteczeem volgens een geprotocolleerde werkwijze bestaande uit een stappenplan en scorelijsten.

In het stappenplan was de samenwerking met de arbeidshygiënist van het onderzoeksteam vastgelegd. De arbeidshygiënist uit het onderzoeksteam kon bedrijfsartsen bijstaan bij het beoordelen van de mogelijke beroepsgebonden risico’s. De scorelijsten zijn ontwikkeld op basis van het 6-stappenplan voor het melden van beroepsziekten van het NCvB. Per aandoening zijn de vragen aangepast op basis van de richtlijnen van de NVAB en het NCvB.

Tijdens de studieperiode zijn in totaal 14 casussen binnengekomen, waarvan er negen zijn beoordeeld als beroepsgebonden aandoening.

Er zijn elf meldingen gedaan van contacteczeem, waarbij het vooral ging om irritatief contacteczeem van de handen. De geïdentificeerde werkgeboden risicofactoren waren blootstelling aan de stoffen gips, cement, chroom-6 en metaalbewerkingsvloeistoffen evenals wrijving van de huid bij repeterende handelingen. Preventieve adviezen die bij contacteczeem werden gegeven waren het vermijden van de schadelijke stof, het insmeren van de handen en het dragen van de juiste handschoenen.

Om inzicht te krijgen in factoren die de implementatie van preventiemaatregelen belemmeren of bevorderen is kwalitatief onderzoek verricht in de vorm van focusgroepen en interviews. Tijdens twee focusgroepen hebben we bedrijfsartsen, arbeidshygiënisten en (hoger) veiligheidskundigen gevraagd welke factoren de implementatie van preventiemaatregelen beïnvloeden. Deze vraag hebben we ook gesteld aan werkgevers en werknemers van installatie- en bouwbedrijven tijdens telefonische interviews.

Hierbij kwamen zes hoofdthema’s naar voren, te weten  ‘Attitude tegenover preventie’, ‘Signaleren van gezondheidseffecten’, ‘Kennis’, ‘Technische middelen’, ‘Organisatie arbozorg’ en ‘Organisatie van bedrijf’. Voorbeelden van belemmerende factoren zijn ‘gebrek aan samenwerking tussen arbeidshygiënist en bedrijfsarts’ en ‘prioriteit ligt bij curatie en niet bij preventie’. Voorbeelden van bevorderende factoren zijn ‘veiligheid als uitgangspunt binnen bedrijf’ en ‘een bedrijfsarts die actief gezondheidsklachten vroeg signaleert’.

Bron: Beroepsziekten.nl