OM: BASF betaalt 250 duizend euro voor niet naleven veiligheidsregels

BASF Nederland heeft een boete van 250 duizend euro betaald. Het Openbaar Ministerie had de boete opgelegd omdat een vestiging van het chemiebedrijf in De Meern de veiligheidsregels niet heeft nageleefd. Nu BASF de boete heeft betaald en bij het bedrijf na februari 2015 geen noemenswaardige incidenten hebben plaatsgevonden beschouwd het OM de zaak als afgedaan.

Zware ongevallen

Het OM verweet het bedrijf dat het in de periode van juli 2014 tot en met februari 2015 op haar locatie in De Meern niet alle maatregelen had getroffen om zware ongevallen te voorkomen. Daarnaast zou het bedrijf de Arbeidsomstandighedenwet hebben overtreden. ‘Het bedrijf wist of had redelijkerwijs moeten weten dat daardoor schade aan de gezondheid van haar werknemers kon ontstaan’, aldus het OM.  De strafbare feiten in drie verschillende casussen zijn BASF toe rekenen. Ook de rol van het management is onderzocht, maar dit heeft geen bewijs voor door hen individueel gepleegde strafbare feiten opgeleverd. In het feitenrelaas heeft het OM de drie casussen beschreven:

Incident 1

Op 3 juli 2014 vond een emissie plaats van nikkelmonoxide in de zogenaamde tabletteerafdeling van BASF. Nikkelmonoxide is een gevaarlijke stof, die kankerverwekkend kan zijn. Indien inhaal leerbaar poedervormige nikkelverbindingen -in dit geval nikkelmonoxide- in ruimten vrijkomen, die ook door medewerkers betreden worden, dan bestaat het risico dat medewerkers hieraan blootgesteld worden. Uit het onderzoek is gebleken dat BASF het inspectieluik van de SWECO tril zeef niet had voorzien van een deugdelijke sluiting. Hierdoor kon de druk van het nikkelpoeder niet worden tegengehouden, waardoor poedervormige nikkelverbindingen in genoemde afdeling vrijkwamen.

Incident 2

Op 9 september 2014 heeft BASF werkzaamheden onder reactor R2400 laten verrichten zonder een voor deze werkzaamheden verplicht gestelde werkvergunning uit te schrijven en de daarbij behorende veiligheidsmaatregelen te nemen. Hierdoor is pyrofoor nikkel vrijgekomen. Door ontbranding van deze stof zijn bij een werknemer, die bezig was met werkzaamheden aan die reactor, brandwonden ontstaan. Een tweede werknemer die ter plaatse was, heeft na van dit incident psychische klachten gekregen.

Pyrofoor nikkel is ook een gevaarlijke stof. Bij het vrijkomen en ontbranden van pyrofoor nikkel wordt daarvan een belangrijk deel omgezet in inhaleerbare poedervormige nikkeloxide verbindingen. Inhaleerbare nikkelverbindingen kunnen kankerverwekkend zijn.

Incident 3

Op 6 februari 2015 heeft BASF de V44 maalinstallatie en een TOTEBIN opslagbak in de centrale ruimte van de Base Metal fabriek niet met voldoende maatregelen beveiligd. Hierdoor is inhaal leerbaar (mogelijk kankerverwekkend) nikkelhoudend stof vrijgekomen. Zo zijn, nadat de emissies van nikkelhoudend stof hadden plaatsgevonden, de schoonmaakwerkzaamheden in eerste instantie zonder werkvergunning uitgevoerd. Nadat de emissies van nikkelhoudend stof hadden plaatsgevonden, zijn de schoonmaakwerkzaamheden in eerste instantie uitgevoerd door werknemers van BASF zonder de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen.

Veiligheidscultuur

In de zittingszaal was de officier van justitie tot een vergelijkbare strafeis gekomen, aldus het OM. Wat heeft meegewogen is dat BASF de slachtoffers tegemoet is gekomen. BASF heeft inmiddels maatregelen getroffen om herhaling van dit soort incidenten in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Zo is de veiligheid van de inrichting opnieuw bekeken, is er een veiligheidsplan gemaakt en zijn er gesprekken gevoerd over veiligheidscultuur. BASF heeft verder de incidenten structureel onderzocht en geld vrijgemaakt voor investeringen.

De verbeterplannen zijn voorgelegd en besproken met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en de Inspectie SZW. Beide diensten hebben de plannen goed gekeurd.

Brzo-bedrijf

BASF Nederland heeft 662 medewerkers, die verspreid over verscheidende locaties grondstoffen ontwikkelen, produceren en verkopen voor tal van sectoren. Bij enkele locaties van BASF, zoals de locatie in De Meern, wordt met gevaarlijke stoffen gewerkt. Zo’n locatie is daarom een bedrijf met risico’s op zware ongevallen (Brzo). Voor dit soort bedrijven geldt dat zij alles moeten doen om de risico’s op zware ongevallen te beperken, dan wel de gevolgen voor mens en omgeving beperkt te houden.

Bron: Openbaar Ministerie/ Sdu-HSE actueel