In 10 stappen naar een PMO Gevaarlijke Stoffen

Blootstelling aan potentieel gevaarlijke stoffen komt in Nederland op veel werkplekken nog steeds voor. Die blootstelling kan de gezondheid schaden. Daarom is het belang van een PMO Gevaarlijke Stoffen groot. Dit is een belangrijk, maar nog te weinig toegepast instrument. Een pragmatische aanpak in 10 stappen kan hier verandering in brengen.

Naar schatting sterven in Nederland jaarlijks ongeveer 3000 tot 4000 mensen aan de gevolgen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Daarmee bedraagt de geschatte ziektelast door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk 90.000 DALY’s. Het gaat daarbij om werkenden en gepensioneerden samen.

We weten inmiddels dat blootstelling aan gevaarlijke stoffen negatieve effecten kan hebben op de gezondheid. Ook  weten we dat die gezondheidsklachten direct kunnen optreden of pas na jaren. Daarnaast kunnen ze plotseling optreden na langdurige blootstelling.

PMO Gevaarlijke Stoffen slechts weinig toegepast

Een van de belangrijkste instrumenten voor de bedrijfsarts om vroegtijdig gezondheidsklachten en/of beginnende afwijkingen te constateren, is het opstellen en uitvoeren van Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Maar wat blijkt? Een gericht PMO voor werkenden die staan blootgesteld aan gevaarlijke stoffen vindt slechts in een minderheid van de daarvoor in aanmerking komende bedrijven plaats.

PMO in 10 stappen


Er zijn heel veel verschillende gevaarlijke stoffen en de mogelijke blootstellingen tijdens het werk zijn complex. Er is dan ook behoefte aan structuur en richting bij het opstellen van een PMO Gevaarlijke Stoffen. Om die reden is bij de inrichting ervan gekozen voor een pragmatische aanpak in 10 stappen (zie het schema).

H-zinnen als basis

Een goede mogelijkheid hiertoe biedt het gebruik van de H zinnen. Dit zijn de ‘hazard’-zinnen die het gevaar van een stof weergeven. Elke gevaarlijke stof of mengsel is voorzien van een etiket en heeft een veiligheidsinformatieblad. Daarin zijn de H-zinnen vermeld.

Op basis van de H-zinnen kunnen we eenvoudig de doelorganen bepalen. Per doelorgaan kunnen we daar vervolgens de onderzoeksmethodieken bij kiezen. Doelorganen en onderzoeksmethodieken samen vormen de basis voor de opzet van het PMO Gevaarlijke Stoffen.

PMO Gevaarlijke Stoffen als aanvulling op RI&E

De risico-inventarisatie & -evaluatie of RI&E biedt input voor de opzet van het PMO Gevaarlijke Stoffen. Dit PMO kunnen we beschouwen als onderdeel van het risicomanagement bij werken met gevaarlijke stoffen. Daardoor is het te gebruiken als check op de gehanteerde arbeidshygiënische strategie. Vervolgens kunnen we de RI&E waar nodig aanpassen. Op die manier toegepast is het PMO complementair aan de RI&E (zie de figuur).

Samenwerking arbeidshygiënist en bedrijfsarts must

Goede samenwerking tussen de arbeidshygiënist en bedrijfsarts bij het PMO Gevaarlijke Stoffen is een must bij de noodzakelijke multidisciplinaire aanpak.

Zij hebben beiden een belangrijke adviserende rol, zowel naar de individuele werknemer als naar de arbeidsorganisatie. De opdrachtgever moet daarom ruimte bieden voor overleg en samenwerking tussen deze arboprofessionals.

Bron: Addendum Leidraad Preventief Medisch Onderzoek (PMO) van werkenden bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen

Auteurs | Rik Menting, bedrijfsarts, Frank Brekelmans, gecertificeerd arbeidshygiënist, Carel Hulshof, bedrijfsarts en bijzonder hoogleraar Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde

Bron: Arboonline.nl