Haastige spoed met de cirkelzaag, weg duim!

In Ongeval elke twee weken een uitgebreide bespreking van een arbeidsongeval. Dit keer over twee soortgelijke ongevallen met een cirkelzaag. Haastige spoed is zelden goed, ook niet in de bouw. Snel even af en laat die beschermkap maar zitten: weg duim!

Met bouwcirkelzagen gebeuren veel ernstige ongevallen, met amputatie van vingers als gevolg. Vooral tegen de bouwvak, als er snel nog het een en ander af moet, gaan medewerkers slordig met de cirkelzaag om. In de zomer kwamen er drie ongevallen op één dag binnen. We bespreken twee daarvan in deze aflevering van Ongeval.

Van dik hout zaagt men planken met de cirkelzaag

Ongeval 1

Bij ongeval 1 was een werknemer bezig met het afzagen van planken voor de bekisting van een betonsparing. Hij had ongeveer tien planken afgezaagd. Terwijl hij bezig was met het zagen van de laatste plank, draaide het slachtoffer zich om. Voordat hij er erg in had kwam zijn linkerduim tegen het zaagblad en amputeerde hij de helft ervan. Na een operatie en met een halve duim minder had hij acht weken nodig om zijn werk te kunnen hervatten.

Ongeval 2

Bij ongeval 2 gebruikte een werknemer een kantelcirkelzaag. De ene kant van de machine was een afkortzaag. Door de tafel te kantelen was de machine te gebruiken als cirkelzaag. De werknemer was bezig met het afzagen van stelhout voor het stellen van vakantiechalets. Eén plank bleef op de cirkelzaagmachine liggen. Hij probeerde deze plank met zijn rechterhand weg te duwen terwijl het zaagblad nog draaide. Daarbij kwam zijn rechterduim tegen het zaagblad en amputeerde hij die tot de wortel. Ook deze werknemer moest meerdere maanden verzuimen.

Even snel snel snel, en dan gebeuren er ongelukken

Ongeval 1

Het slachtoffer van het eerste ongeval had de afschermkap van het zaagblad niet goed afgesteld, zodat de opening veel groter was dan nodig voor het afzagen van de planken. Hij deed dat om het zagen te vergemakkelijken. Tussen het zagen door bleef het zaagblad draaien. Hij verzuimde de machine stop te zetten en te wachten tot het zaagblad tot stilstand was gekomen alvorens iets weg te pakken of met zijn handen in de buurt van het zaagblad te komen. Eerst de cirkelzaag stopzetten, dan pas houtresten of producten wegnemen is een algemeen bekende regel bij het gebruik van een cirkelzaag. Ook in de gebruiksaanwijzing van de zaag stond: “Schakel de motor uit; het materiaal pas wegnemen als het zaagblad stilstaat.”

Het slachtoffer verklaarde dat werkdruk een grote rol had gespeeld bij het ontstaan van dit ongeval. Geconfronteerd met de verklaring van zijn werknemer beaamde de directeur die: “Wij onderaannemers worden enorm onder druk gezet om steeds sneller ons werk af te leveren.”

Ongeval 2

Het tweede slachtoffer had de transparante afscherming en het spouwmes van de cirkelzaagmachine niet gebruikt, zodat het zaagblad niet afgeschermd was. Hij verklaarde dat hij de afscherming en het spouwmes moest monteren als hij de machine kantelde. Maar hij meende dat dit niet nodig was omdat hij maar een paar stelhouten moest zagen. Evenmin maakte hij gebruik van het aanwezige duwhout om afval en materiaal op de tafel weg te duwen.

Twee boeterapporten, twee maal boetematiging

Ongeval 1

In het boeterapport tegen het bedrijf van ongeval 1 werd de overtreding van artikel 7.3 lid 2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit opgenomen. Het bedrijf had er niet op toegezien dat de arbeidsmiddelen die op de arbeidsplaats ter beschikking worden gesteld van werknemers, uitsluitend gebruikt worden voor het doel, op de wijze en op de plaats waarvoor zij zijn ingericht en bestemd. Het bedrijf had een boete van 3.600 euro kunnen krijgen. Omdat het bedrijf de risico’s van de concrete werkzaamheden voldoende had geïnventariseerd en een veilige werkwijze had ontwikkeld, kreeg het een vermindering van zo’n 1.800 euro op het boetebedrag.

Ongeval 2

In het boeterapport tegen het bedrijf van ongeval 2 werd, naast artikel 7.3 lid 2, ook artikel 7.7. lid 1 opgenomen. Door het niet monteren van de afscherming en het spouwmes waren de draaiende delen van de kantelcirkelzaag niet afgeschermd. Het boetebedrag voor dit bedrijf, na toepassing van matigingsgronden op dezelfde basis als bij bedrijf 1, kwam uit op 1.250 euro.

Auteur | Ehsan Kermani

Bron: Arboonline.nl